Početna Privreda

Privreda

El. pošta Štampa PDF

Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku Republike Srpske, realna stopa rasta bruto domaćeg proizvoda (BDP) za 2018. godinu u Republici Srpskoj iznosila je 3,9%. Privredni rast je, u najvećoj mjeri, rezultat rasta u područjima proizvodnje i snabdijevanja električnom energijom, gasom, trgovinom na veliko i na malo, popravka motornih vozila i motocikala i poljoprivreda, šumarstvo i ribolov dok je Industrijska proizvodnja zabilježila pad.

U periodu od januara do avgusta 2019. godine industrijska proizvodnja bilježi prosječan pad od 11,9%. Najveći doprinos ovom smanjenju dalo je smanjenje proizvodnje u prerađivačkoj industriji od 10,4%, prvenstveno zbog smanjene proizvodnje koksa i rafinisanih naftnih derivata od 95,7%, kao i smanjenja proizvodnje namještaja, kože i proizvoda od kože, te prerade drveta i proizvoda od drveta. U području proizvodnja i snabdijevanje električnom energijom zabilježeno je smanjenje od 18,1%, dok je u području vađenje ruda i kamena smanjenje proizvodnje iznosilo 0,9% usljed smanjenja proizvodnje u oblasti vađenje uglja i lignita (mrkog uglja) od 16,9%, a oblast vađenje ruda metala (željezna ruda, rude i koncentrati aluminiju-ma) bilježi rast proizvodnje od 20,2%. Ovakvo kretanje industrijske proizvodnje u 2019. godini rezultat je visoke osnovice iz prethodne godine, a posebno u području proizvodnje i snabdijevanja električnom energijom. Sa druge strane, smanjenje obima industrijske proizvodnje trebalo bi posmatrati u kontekstu slabljenja izvozne tražnje zemalja Evropske unije i CEFTA. Tokom 2018. godine neki od naših glavnih spoljnotrgovinskih partnera (Njemačka i Italija) počeli su da bilježe usporavanje ekonomske aktivnosti i opadajuće, pa čak i negativne stope obima industrijske proizvodnje, što se neminovno odrazilo i na našu, izvozno orijentisanu prerađivačku industriju. U navedenom periodu zabilježeno je smanjenje broja ukupno zaposlenih u industriji od 0,1%, usljed smanjenja broja zaposlenih od 0,8% u prerađivačkoj industriji i 5,7% u vađenju ruda i kamena, dok je u području proizvodnja i snabdijevanje električnom energijom zabilježeno povećanje broja zaposlenih od 8,1%. Promet industrije, u posmatranom periodu, takođe, bilježi smanjenje od 4,1%. Posmatrano po tržištima, promet na domaćem tržištu smanjen je za 1,9%, a promet na inostranom tržištu za 7,0%, a to potvrđuje negativan uticaj kretanja u međunarodnom ekonomskom okruženju.

U periodu od januara do avgusta 2019. Republika Srpska bilježi inflaciju od 0,6%. Najveći rast cijena zabilježen je u odjeljcima Alkoholna pića i duvan (4,0%) usljed povećanja akciza na duvan i duvanske prerađevine (od 1. januara 2019. godine) i stanovanje, voda, električna energija, plin i drugi energenti (3,4%). Iako su svjetske finansijske organizacije prognozirale niže cijene sirove nafte, u Republici Srpskoj, u prvih osam mjeseci 2019. godine, cijene goriva i maziva su više za 4,4% u odnosu na isti period prethodne godine. Imajući u vidu sve faktore koji utiču na rast cijena, procjenjuje se da će prosječne potrošačke cijene u 2019. godini porasti za 0,9% u odnosu na cijene u prethodnoj godini, dok se u evrozoni, koja je naš značajan spoljnotrgovinski partner, očekuje rast cijena od 1,2%23.

Prosječna plata nakon oporezivanja u 2018. godini iznosila je 857 KM i u odnosu na 2017. godinu imala je nominalni rast od 3,1%, a uz doprinos inflacije realni rast od 1,9%. U periodu januar-avgust 2019. godine nastavlja se trend rasta prosječne plate nakon oporezivanja, koja iznosi 900 KM. Posmatrano po područjima, najveći nominalni rast plate na godišnjem nivou (poredeći januar-avgust 2019. godine sa istim periodom 2018. godine) zabilježen je u područjima Poslovanje nekretninama 21,7%, Ostale uslužne djelatnosti 18,3% i Administrativne i pomoćne uslužne djelatnosti 18,3%.

Prosječna penzija u 2018. godini iznosila je 361 KM, uz nominalni rast od 5,1%. Trend rasta penzija nastavlja se i u 2019. godini, kada je za prvih osam mjeseci isplaćena prosječna penzija u iznosu od 376 KM. Prosječan broj penzionera u 2018. godini iznosio je 260.432 lica sa tendencijom rasta, koji se nastavlja i u prvih osam mjeseci 2019. godine, kada prosječan broj penzionera iznosi 262.936 lica.

Ostvareni obim spoljnotrgovinske razmjene robe u Republici Srpskoj je u 2018. godini, iznosio 9,0 milijardi KM, što predstavlja nominalno povećanje od 7,0% u odnosu na prethodnu godinu. Nominalni rast izvoza iznosio je 7,6%, dok je uvoz rastao po stopi od 6,6%. Pokrivenost uvoza izvozom iznosila je 71,7% i veća je za 0,7 p. p. u odnosu na 2017. godinu, dok je spoljnotrgovinski deficit povećan za 4,1%, odnosno za 57,5 miliona KM. Posmatrajući izvoz proizvoda prema carinskoj tarifi BiH, rastu izvoza najviše je doprinio rast izvoza vještačkog korunda, aluminijum-oksida i aluminijum-hidroksida, koji je vrijednosno veći za 24,6% u odnosu na prethodnu godinu, te rast izvoza električne energije koji je vrijednosno bio veći za 15,7%. Poredeći period januar-avgust 2019. godine sa istim periodom prethodne godine, izvoz je manji za 2,3%, dok je uvoz manji za 9,4%, što je dovelo do veće pokrivenosti uvoza izvozom, koja je iznosila 76,2% i spoljnotrgovinskog deficita od 746,2 miliona KM. Republika Srpska, u posmatranom periodu ostvarila je smanjenje spoljnotrgovinskog deficita u razmjeni sa Srbijom, Njemačkom i Rusijom. Smanjenju spoljnotrgovinskog deficita u razmjeni sa Rusijom posebno je doprinijelo smanjenje uvoza iz Rusije, koje se značajno odrazilo na ukupno smanjenje uvoza u Republici Srpskoj. Sa druge strane, ostvareno je smanjenje suficita u razmjeni sa Hrvatskom, Slovenijom i Austrijom, dok je deficit ostvaren u razmjeni sa Italijom ostao na približno istom nivou. Sve to je dovelo do smanjenja obima spoljnotrgovinske razmjene u Republici Srpskoj od 6,5%. Ovakva kretanja u spoljnotrgovinskoj razmjeni, u 2019. godini, odražavaju kretanja u proizvodnom sektoru Republike Srpske i posljedica su slabljenja izvozne tražnje u zemljama Evropske unije usljed usporavanja ekonomske aktivnosti.

Vrijednost ostvarenih investicija u stalna sredstva u Republici Srpskoj u 2018. godini, iznosila je 1.879,5 miliona KM, što je u odnosu na prethodnu godinu povećanje od 16,5%. Posmatrano prema tehničkoj strukturi, ostvareno je povećanje investicija u Građevinske objekte i prostore (26,8%) i u Mašine, opremu i transportna sredstva (8,4%), dok je nešto niže ostvarenje investicija u ostale investicije (-7,5%). Prema djelatnostima investitora, a uzimajući u obzir učešće pojedine djelatnosti u ukupnim investicijama, najveći rast investicija zabilježen je u oblasti djelatnosti zdravstvene zaštite i socijalnog rada i poslovanje nekretninama, kod kojih su stope rasta veće od 200%, te u oblastima javna uprava i odbrana, obavezno socijalno osiguranje (25,6%) i informacije i komunikacije (56,0%). Pad investicija u odnosu na prethodnu godinu zabilježen je u područjima: prerađivačka industrija; poljoprivreda, šumarstvo i ribolov; vađenje ruda i kamena i građevinarstvo.

Prema podacima Centralne banke BiH, u 2018. godini, u Republici Srpskoj su evidentirana neto strana ulaganja u iznosu od 316,8 miliona KM, što predstavlja povećanje u odnosu na iznos stranih investicija za 2017. godinu koje su iznosile 231,9 miliona KM. U strukturi direktnih stranih ulaganja na vlasničke udjele odnosi se 273,7 miliona KM, zadržane zarade iznosile su 109,6 miliona KM, dok je ostali kapital bio 66,5 miliona KM. Zemlje koje su u Republiku Srpsku najviše investirale su: Rusija sa 140,1 milion KM, Velika Britanija sa 43,1 milion KM, Italija sa 31,0 milion KM, Švajcarska sa 26,4 miliona KM i Austrija sa 22,9 miliona KM.

U periodu 2020-2022. godine očekuje se nastavak stabilnog kretanja privrednog rasta po stopama 3,5%, 3,7% i 4% respektivno kao rezultat održivog rasta domaće tražnje, laganog oporavka izvozne tražnje i pozitivnog efekta investicija. Očekivani rast privredne aktivnosti u zemljama okruženja, iako nižeg intenziteta, omogućiće pozitivna kretanja u spoljnotrgovinskoj razmjeni i odraziti se na rast industrijske proizvodnje, posebno prerađivačke industrije koja je izvozno orijentisana. Očekuje se oporavak energetskog sektora. Rast industrije omogućava veća ulaganja, kao i povećanje broja zaposlenosti, a to će uz rast ličnih primanja omogućiti rast domaće potrošnje. Planirana investiciona ulaganja bi, takođe, trebalo da doprinese ukupnom privrednom rastu. U prethodnom periodu izvršeno je poresko rasterećenje rada kroz povećanje neoporezivog dijela dohotka, što je dovelo do povećanja plata svim zaposlenima u Republici Srpskoj. U posmatranom periodu očekuje se nastavak trenda pada nezaposlenosti, tako da projektovane stope nezaposlenosti iznose 9,7%, 8,7% i 8,0% kroz godine.

Odlomci iz dokumenta: Program ekonomskih reformi Republike Srpske za period 2020-2022. godine

Kompletan tekst pročitajte ovdje.

 

Potencijali Republike Srpske

Prirodni potencijali su jedan od ključnih faktora za razvoj Republike Srpske od kojih su najznačajniji: poljoprivredno zemljište, šumski kompleks, vode i rudni i mineralni resursi.

Republika Srpska se odlikuje značajnim poljoprivrednim i šumskim potencijalom.
Ukupna površina poljoprivrednog zemljišta čini 51% udjela u površini Republike Srpske. Prema kategorijama iskorišćenosti, najveće površine zauzimaju oranice i bašte, livade, pašnjaci i voćnjaci, a najmanje ribnjaci. S obzirom da je trećina obradivih površina još uvijek slobodna za obradu, postoji veliki potencijal za razvoj poljoprivredne djelatnosti.

Šumski kompleks predstavlja nacionalno bogatstvo i jedan je od osnovnih potencijala razvoja jer šume i šumsko zemljište obuhvataju 40% teritorije Republike Srpske.

Vode su takođe veliko bogatstvo Republike Srpske, a vodotoci zadovoljavaju 73% parametara propisanih za prvu klasu vode.
Postoje izuzetno povoljni uslovi za razvoj termo i hidroenergetskog sektora. Iskorišćenost ukupnog potencijala za proizvodnju električne energije iznosi 30%. Posebno vrijedan potencijal predstavljaju termalne i termalno-mineralne vode na osnovu kojih u Republici Srpskoj radi nekoliko banjsko-rekreacionih centara.

Republika Srpska ima bogate i još uvijek nedovoljno iskorištene rudne i mineralne resurse, naročito uglja, boksita, lignita, željeza, bakra.

Sa svojim povoljnim geografskim položajem, atraktivnim prirodnim bogatstvima i bogatim kulturnim nasljeđem, Republika Srpska ima veliki potencijal za razvoj različitih vidova turizma, a naročito banjskog, seoskog, sportskog, kulturno-istorijskog i eko-turizma.

Izvor podataka: Republički zavod za statistiku Republike Srpske i Vlada Republike Srpske

 
Курсна листа ЦБ БиХ
Бањалучкa берзa
Београдска берза
Članovi : 4
Sadržaj : 2992
Broj pregleda članka : 4947181
Imamo 71 gostiju na mreži
Преузмите Adobe Reader
Преузмите Adobe Flash Player

Najava događaja

28.07.2020.god.
Otvaranje Međunarodne umjetničke kolonije „Krčedin 2020"

Opširnije...
 
29.06.2020.god.
Sutra tradicionalna priznanja NJ.K.V. Prestolonasljednika Aleksandra
Opširnije...

Prethodni događaji

03.08.2020.god.
Prvi dio međunarodne umjetničke kolonije u Krčedinu
Opširnije...
 
30.06.2020.god.
Tradicionalno priznanje najboljiim maturantima srednjih škola Srbije i Republike Srpske ni pandemija virusa konora nije prekinula
Opširnije...
Преузмите Билтен
Пратите нас на Фејсбуку
Пратите нас на Инстаграму