{"id":1475,"date":"2022-03-02T13:36:53","date_gmt":"2022-03-02T12:36:53","guid":{"rendered":"http:\/\/prs2.profimediagroup.com\/?page_id=1475"},"modified":"2025-03-10T14:07:52","modified_gmt":"2025-03-10T13:07:52","slug":"kultura-ltn","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/republika-srpska-ltn\/kultura-ltn\/","title":{"rendered":"Kultura"},"content":{"rendered":"

Kultura, u kojoj se ogleda cjelokupno stvarala\u0161tvo \u010dovjeka, predstavlja jednu od najva\u017enijih pretpostavki za razvoj ljudskog dru\u0161tva u cjelini.
\nKao trajni izvor novih ideja, kriti\u010dkog mi\u0161ljenja i kreativnih potencijala, kultura omogu\u0107ava prepoznavanje svog vremena i razumijevanje svog dru\u0161tva. Kulturni kapital djeluje kao jedan od najsna\u017enijih faktora razvoja bez koga je neobja\u0161njiva mogu\u0107nost za oblikovanje prihvatljivog i odr\u017eivog dru\u0161tvenog ambijenta.<\/p>\n

Ulaganje u kulturu ima dalekose\u017ene posljedice po napredak i razvoj dru\u0161tva jer kultura obuhvata i pro\u0161lost i sada\u0161njost i budu\u0107nost, sve ono po \u010demu se prepoznajemo i razlikujemo jedni od drugih.<\/p>\n

\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Arhiv Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

Arhiv Republike Srpske sa sjedi\u0161tem u Banjoj Luci osnovan je 1992. godine. U njegov sastav u\u0161li su biv\u0161i Arhiv Bosanske krajine Banja Luka, Regionalni arhiv u Doboju i Istorijski arhiv u Fo\u010di.<\/p>\n

Arhiv Republike Srpske je republi\u010dka upravna organizacija u sastavu Ministarstva prosvjete i kulture koji ima status centralne ustanove za\u0161tite kulturnih dobara koja prikuplja, \u0161titi, \u010duva, sre\u0111uje, obra\u0111uje i daje na kori\u0161\u0107enje arhivsku gra\u0111u na cjelokupnoj teritoriji Republike Srpske.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.arhivrs.org<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Republi\u010dki Zavod za za\u0161titu Kulturno-istorijskog i prirodnog naslje\u0111a Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

Republi\u010dki zavod za za\u0161titu kulturno-istorijskog i prirodnog nalje\u0111a osnovan je 1976. godine kao regionalni zavod a od 1995. godine organizovan je na republi\u010dkom nivou. Svojim djelovanjem Zavod pokriva teritoriju Republike Srpske, a nalazi se se pod nadle\u017eno\u0161\u0107u Ministarstva za prosvjetu i kulturu.<\/p>\n

Zavod je zadu\u017een za o\u010duvanje i za\u0161titu kulturnog i prirodnog naslje\u0111a i vodi centralni registar kulturnih, istorijskih i prirodnih spomenika. Tako\u0111e, Zavod se bavi istra\u017eivanjem i promocijom kulturnog, istorijskog i prirodnog naslje\u0111a Republike Srpske koje je integralni dio evropskog naslje\u0111a.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.nasljedje.org<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Ustanove kulture<\/h3>\n<\/div><\/div>

Muzej Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

Muzej u Banjoj Luci je osnovan 1930. godine odlukom Bana Milosavljevi\u0107a i tada je nosio naziv Muzej Vrbaske Banovine. Muzej je ubrzo postao va\u017ena kulturno-istorjska institucija koja je za deset godina svog postojanja uspjela da sakupi veliki broj etnografskih predmeta neprocjenjive nacionalne, istorijske i kulturne vrijednosti.<\/p>\n

U toku Drugog svjetskog rata mnoge zbirke su zaplijenjene i ukradene, ali je nakon rata Muzej nastavio rad u novim uslovima. Muzej je mijenjao sjedi\u0161te nekoliko puta, a od 1982. godine smje\u0161ten je u prostor doma solidarnosti gdje ce i danas nalazi. Od 1992. godine Muzej nosi naziv Muzej Republike Srpske i progla\u0161en je centralnom ustanovom za\u0161tite pokretnih kulturnih dobara.<\/p>\n

Danas na 1.500 m2<\/sup> stalnu izlo\u017ebenu postavku \u010dini: arheolo\u0161ka zbirka, istorijska zbirka, etnolo\u0161ka i etnografska zbirka, zbirka istorije umjetnosti i prirodnja\u010dka zbirka. U svojim zbirkama Muzej ima vi\u0161e od 30.000 hiljada eksponata, a muzejska biblioteka raspola\u017ee sa vi\u0161e od 14.000 knjiga.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.muzejrs.com<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

Nakon katastrofalnog zemljotresa koji je pogodio Banju Luku 1969. godine, zahvaljuju\u0107i mnogim umjetnicima \u0161irom tada\u0161nje Jugoslavije i svijeta od fonda prikupljenih umjetni\u010dkih djela 1971. godine osnovana je Umjetni\u010dka galerija. Galerija od 2004. godine nosi naziv Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske i nalazi se u centru grada, u zgradi nekada\u0161nje \u017eeljezni\u010dke stanice, koja je posebno adaptirana 1980. godine.<\/p>\n

Po\u010detni fond je vremenom pro\u0161iren, tako da Muzej danas posjeduje kolekciju umjetnosti XX vijeka koja obuhvata preko 1.300 umjetni\u010dkih djela: slika, skulptura, grafika, akvarela, crte\u017ea i radova iz oblasti pro\u0161irenih medija.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.msurs.net<\/strong><\/a><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Narodna i univerzitetska biblioteka Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

U prostorijama doma Kralja Petra Velikog Oslobodioca 26. aprila 1936. godine sve\u010dano je otvorena Narodna biblioteka Kralja Petra Velikog Oslobodioca kao prva biblioteka u Vrbaskoj banovini. Od 1980. godine biblioteka mijenja naziv i postaje Narodna i univerzitetska biblioteka „Petar Ko\u010di\u0107“, a od 1999. godine nosi naziv Narodna i univerzitetska biblioteka Republike Srpske.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.nubrs.rs.ba<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Specijalna biblioteka za slijepa i slabovida lica Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

Specijalna biblioteka za slijepa i slabovida lica Republike Srpske u Banjoj Luci otpo\u010dela je svoju djelatnost u okviru Saveza slijepih Republike Srpske 1997. godine. Status javne ustanove u oblasti kulture dobila je 2006. godine, kada je zvani\u010dno i osnovana.<\/p>\n

Prema svojoj organizacionoj strukturi biblioteka ima tri odjeljenja i to: bibliote\u010dko odjeljenje, izdava\u010dko odjeljenje, odjeljenje zajedni\u010dkih poslova. Pored \u0161tampanja, izdavanja i objavljivanja \u010dasopisa, knjiga i drugih sadr\u017eaja biblioteka organizuje i niz drugih aktivnosti iz oblasti kulture kao \u0161to su: knji\u017eevni susreti, promocije, poetsko-kulturne ve\u010deri, izlo\u017ebe, literarni konkursi i sl. Ove manifestacije se sprovode u saradnji sa drugim ustanovama i institucijama kulture \u0161irom RS i BiH.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.bsrs.rs<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Narodno pozori\u0161te Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

Narodno pozori\u0161te Republike Srpske u Banjoj Luci osnovano je 1930. godine kao „Narodno pozori\u0161te Vrbaske banovine“ i od tada ima va\u017enu ulogu u razvoju dramske umjetnosti, kako u Banjaluci, tako i u cijeloj regiji. U Narodnom pozori\u0161tu Republike Srpske gostovali su mnogi reditelji iz Beograda, Novog Sada, Ni\u0161a, doma\u0107i i strani umjetnici, glumci, pjeva\u010di, scenografi, kostimografi i kompozitori. Posebno va\u017ena saradnja ostavruje se sa doma\u0107im dramskim piscima. Narodno pozori\u0161te poma\u017ee razvoj i djelovanje institucija pozori\u0161ne umjetnosti na \u0161irem prostoru, u Republici Srpskoj i BiH.<\/p>\n

Od 1998. godine pokrenut je Teatar Fest, kao jedan od najve\u0107ih i najposje\u0107enijih kulturnih doga\u0111aja na kojem u\u010destvuju mnogi doma\u0107i i strani gluma\u010dki ansambli.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.np.rs.ba<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Dje\u010dije pozori\u0161te Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

Dje\u010dije pozori\u0161te Republike Srpske osnovano je 1955. godine u Banjoj Luci. Za posljednjih 50 godina djelovanja predstavljeno je 265 premijera i za svoj dugogodi\u0161nji rad Pozori\u0161te je dobilo mnoga zna\u010dajna priznanja.<\/p>\n

Dje\u010dije pozori\u0161te Republike Srpske od 2002. godine organizuje Me\u0111unarodni festival pozori\u0161ta za djecu koji svake godine okuplja teatre iz desetak evropskih dr\u017eava.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.djecijepozoristers.ba<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Kinoteka Republike Srpske<\/h4>\n<\/div><\/div>

Kinoteka Republike Srpske je ustanova kulture koja je osnovana odlukom Vlade Republike Srpske 2009. godine a pravni je nasljednik javnog filmskog preduze\u0107a „Srna film“. Preduze\u0107e „Srna film“ osnovano je 1992. godine sa ciljem da prikupi i trajno sa\u010duva arhivski filmski materijal sa prostora Republike Srpske, iz \u010dega je izrasla i dokumentarna produkcija „Srna filma“ – prve i jedine producentske ku\u0107e u Republici Srpskoj.<\/p>\n

Osnovna djelatnost Kinoteke Republike Srpske je filmska arhivistika \u2013 prikupljanje, trajno \u010duvanje i stru\u010dno obra\u0111ivanje filmova, odnosno filmske gra\u0111e i prate\u0107ih filmskih materijala: fotografija, plakate, reklamnih materijala, dokumentacije, starih predmeta iz oblasti kinematografije, kao i saradnja sa srodnim ustanovama u zemlji i inostranstvu i obavljanje razmjene filmova i filmske gra\u0111e.<\/p>\n

Filmski fond Kinoteke Republike Srpske danas posjeduje zna\u010dajnu zbirku igranih filmova (vi\u0161e od 1500 naslova) kako jugoslovenske, tako i razli\u010ditih kinematografija svijeta i zbirku od vi\u0161e stotina dokumentarnih filmova na 16 i 35 milimetara, nastalih na prostoru biv\u0161e Jugoslavije od 1945. do 1991. godine, te oko 300 negativa, razli\u010dite arhivske filmske materijale, filmske \u017eurnale, te veliku kolekciju video i digitalnih zapisa, tonske i magnetofonske zapise i dr.<\/p>\n

Zna\u010dajan dio fonda \u010dini i kompletna arhivska gra\u0111a nastala tokom rada \u201eSrna filma\u201c – od 1992. do 2008. godine, kao i cjelokupna dokumentarna produkcija prve producentske ku\u0107e Republike Srpske.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.kinotekars.com<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Javna ustanova „Spomen-Podru\u010dje Donja Gradina“<\/h4>\n<\/div><\/div>

Donja Gradina je 1975. godine progla\u0161ena spomen \u2013 podru\u010djem i zapo\u010delo je njeno ure\u0111enje. U\u017ea zona Spomen \u2013 podru\u010dja Donja Gradina prostire se na 117 hektara. Na devet grobnih polja nalazi se 105 velikih masovnih grobnica \u010dija povr\u0161ina iznosi 10.130 m2. Naknadno su prona\u0111ene jo\u0161 22 grobnice \u010dija veli\u010dina jo\u0161 nije utvr\u0111ena. Raspadom SFRJ jedinstveno Spomen – podru\u010dje Jasenovac, podijeljeno je geografski i administrativno na dvije samostalne institucije: Spomen – podru\u010dje Jasenovac u Republici Hrvatskoj i Spomen \u2013 podru\u010dje Donja Gradina u Bosni i Hercegovini.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.jusp-donjagradina.org<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

Arheolo\u0161ki muzej „Rimski Municipijum“ Skelani<\/h4>\n<\/div><\/div>

Arheolo\u0161ki muzej „Rimski municipijum“ Skelani osnovan je 2010. godine i predstavlja centralnu muzejsku ustanovu za upravljanje za\u0161ti\u0107enim podru\u010djem arheolo\u0161kog kompleksa Skelani. Komisija za o\u010duvanje nacionalnih spomenika 2011. godine proglasila je Arheolo\u0161ko podru\u010dje Skelani nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine. Arheolo\u0161ko istra\u017eivanje ovog podru\u010dja po\u010delo je jo\u0161 u vrijeme austrougarske vladavine kada su otkriveni ostaci rimskog municipijuma s nekropolom, imperatorskom pala\u010dom, dvije ranohri\u0161\u0107anske bazilike, mno\u0161tvom mozaika, skulptura i dr.<\/p>\n

Vi\u0161e informacija: www.municipiumskelani.net<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

\"\"<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>
<\/span><\/a><\/span><\/a><\/span><\/a><\/span><\/a><\/span><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kultura, u kojoj se ogleda cjelokupno stvarala\u0161tvo \u010dovjeka, predstavlja jednu od najva\u017enijih pretpostavki za razvoj ljudskog dru\u0161tva u cjelini. Kao trajni izvor novih ideja, kriti\u010dkog mi\u0161ljenja i kreativnih potencijala, kultura omogu\u0107ava prepoznavanje svog vremena i razumijevanje svog dru\u0161tva. Kulturni kapital djeluje kao jedan od najsna\u017enijih faktora razvoja bez koga je neobja\u0161njiva mogu\u0107nost za oblikovanje prihvatljivog...","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1458,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1475"}],"collection":[{"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1475"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16954,"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1475\/revisions\/16954"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/predstavnistvorsbg.rs\/sr-Latn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}