Program šesnaestog reprezentativnog nastupa Republike Srpske na Međunarodnom beogradskom sajmu knjiga zvanično je predstavljen danas, 26. oktobra, pod sloganom „Postojati. Nositi identitet“. Ovogodišnji nastup posvećen je obilježavanju 65 godina od dodjele Nobelove nagrade Ivi Andriću.

Prvog dana nastupa svoja izdanja predstavili su Šumarski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, Univerzitet u Banjoj Luci, Udruženje književnika Republike Srpske i Narodna biblioteka Doboj.

U 14 časova u sali „Ivo Andrić“ predstavljena je monografija „Pančićeva omorika (Picea omorika / Pančić / Purk.)“, autora prof. dr Milana Mataruge, u izdanju Šumarskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci. O knjizi su govorili prof. dr Mirjana Šijačić Nikolić, Đorđije Milanović i autor, koji je istakao njen naučni i obrazovni značaj, kao i doprinos istraživanju i očuvanju ove rijetke vrste četinara.

„Prvi put na jednom mjestu, u jednoj knjizi predstavljamo gotovo hiljadu referenci i rezultate gotovo dvadesetogodišnjeg rada na očuvanju genetičkih resursa i korišćenju ove vrste u Republici Srpskoj i Srbiji“, rekao je Mataruga.

Monografija je objavljena povodom 150 godina od otkrića i početka naučnog proučavanja Pančićeve omorike, vrste koja u prirodnim staništima raste isključivo na području Republike Srpske i Srbije.

U 15 časova Univerzitet u Banjoj Luci predstavio je dva izdanja: monografiju „Univerzitet u Banjoj Luci (1975–2025)“, autora prof. dr Ljubiše Preradovića, prof. dr Miroslava Malinovića i doc. dr Nikole Ožegovića, čiji je glavni i odgovorni urednik prof. dr Dalibor Kesić, te knjigu „Banja Luka“, trojezično izdanje na srpskom, esperantu i kineskom jeziku, čiji su autori prof. dr Ljubiša Preradović i prof. dr Miroslav Malinović. O izdanjima su govorili prof. dr Ljubiša Preradović i Aleksandra Stojković.

Prorektor za naučnoistraživački rad i razvoj Univerziteta u Banjoj Luci prof. dr Aleksandar Ostojić istakao je da su ovim promocijama predstavljena dva od tri izdanja Univerziteta obuhvaćena ovogodišnjim programom.

„Danas imamo faktički tri promocije izdanja Univerziteta u Banjoj Luci. U 14 časova prof. dr Milan Mataruga promovisao je monografiju „Pančićeva omorika“, a potom na štandu Predstavništva Republike Srpske u Beogradu predstavljamo knjigu „Banja Luka“, trojezično izdanje na srpskom, esperantu i kineskom jeziku, i monografiju „Univerzitet u Banjoj Luci (1975–2025)“, rekao je Ostojić.

On je podsjetio da je monografija o Univerzitetu objavljena povodom 50 godina njegovog postojanja, jubileja obilježenog prošle godine, te da je prof. dr Ljubiša Preradović jedan od autora ovog izdanja. Naglasio je i da Univerzitet intenzivno razvija izdavačku djelatnost i svake godine predstavlja svoje publikacije na štandu Predstavništva Republike Srpske u Srbiji.

„Univerzitet u Banjoj Luci intenzivno radi na razvoju izdavaštva i svake godine se pojavljujemo na štandu Predstavništva Republike Srpske u Srbiji, koje nastoji da dodatno promoviše izdanja Univerziteta na teritoriji Republike Srbije“, istakao je Ostojić.

U 16 časova Udruženje književnika Republike Srpske predstavilo je knjigu „Zavičajna vrana“ autora Slobodana Ristovića. O knjizi su govorili Duško M. Petrović i autor.

Petrović je istakao jezičko bogatstvo Ristovićeve poezije, naglasivši da je njen jezik toliko blizak narodnom govoru da bi mogao poslužiti kao osnova za izradu rječnika izvornog srpskog jezika.

„Jezik kojim su pisane ove pesme je toliko narodni da bi se mogao dobiti dobar rječnik srpskog jezika, ne starih riječi nego izvornog srpskog jezika“, rekao je Petrović.

Govoreći o prisustvu ijekavskog i ekavskog izgovora u knjizi, podsjetio je na riječi predsjednika Matice srpske Dragana Stanića da su oni „dva plućna krila srpskog jezika“.

„U ovoj knjizi poezija diše na oba ta plućna krila“, istakao je Petrović.

Posebno je naglasio prisan odnos prema Bogu u Ristovićevoj poeziji, koji se ogleda u slikama Boga kao bliskog člana porodičnog života.

„Njegov Bog, naš Bog u njegovoj kući sjedi s njegovim ćaćom i pričaju“, rekao je Petrović, dodajući da je takav prisan odnos s Bogom rijedak u srpskoj poeziji.

Posljednja promocija prvog dana nastupa Republike Srpske na Sajmu knjiga bila je posvećena izdanjima Narodne biblioteke Doboj, koja je predstavila pet knjiga objavljenih u proteklih godinu dana. O izdanjima su govorili direktorica biblioteke Lidija Žarić i Nebojša Mićić.

Žarićeva je istakla da biblioteka tradicionalno predstavlja knjige objavljene u periodu između dva sajma.

„U proteklih godinu dana imali smo pet izdanja“, rekla je Žarićeva, predstavljajući knjige „Mali glumci na pozornici“ Rade Janjušić, „Snaga zavičaja“ Spasoja Spala Jovanovića, „Haler sa Luka“ Ljubomira Kaišarevića, „Majevac na Vučijaku: ishodište blagorodnih Popovića“ Nebojše Mićića i „Školske biblioteke: obrazovanjem do stručnosti“ Željka Petrića i Nade Lugonjić.

Govoreći o knjizi „Mali glumci na pozornici“, Žarićeva je navela da je riječ o zbirci skečeva i istakla raznovrsnost književnog stvaralaštva Rade Janjušić, koja piše rodoljubivu, haiku, ljubavnu i misaonu poeziju, a poznata je i kao autorka za djecu. Posebno je izdvojila njenu pjesmu „Vasketov juriš“, posvećenu junaku sa Košara.

Knjiga „Snaga zavičaja“ donosi izbor iz bogatog pjesničkog opusa Spasoja Spala Jovanovića, dok se „Haler sa Luka“ Ljubomira Kaišarevića bavi istorijom i tradicijom dobojskog kraja, a posvećena je poznatom dobojskom fudbaleru i sportisti Sulejmanu Spahiću Haleru.

Izdanje „Majevac na Vučijaku: ishodište blagorodnih Popovića“, koje je priredio Nebojša Mićić, donosi brojne podatke, fotografije i dokumente o svešteničkoj porodici Popović i njenom značaju za razvoj ovog kraja tokom 20. vijeka.

Peta predstavljena knjiga, „Školske biblioteke: obrazovanjem do stručnosti“, autora Željka Petrića i Nade Lugonjić, stručna je publikacija koja sadrži izabrane radove sa seminara kontinuirane edukacije bibliotekara održanih u periodu od 2022. do 2024. godine.

Prvi dan reprezentativnog nastupa Republike Srpske na Beogradskom sajmu knjiga još jednom je potvrdio značaj knjige i izdavaštva u očuvanju srpskog jezika, kulturnog nasljeđa i identiteta, kao i trajnih kulturnih veza Republike Srpske i Srbije.