Četvrti dan 16. reprezentativnog predstavljanja Republike Srpske na Međunarodnom beogradskom sajmu knjiga, u četvrtak, 29. oktobra, obilježile su promocije brojnih novih izdanja iz oblasti književnosti, nauke, istorije i kulture, predstavljanje stripskog stvaralaštva, kao i tradicionalno pjesničko veče na Štandu Republike Srpske, na kojem su učestvovali pjesnici iz Srbije, Republike Srpske, Crne Gore i rasijanja.

Program je obuhvatio predstavljanja Udruženja književnika Republike Srpske, Udruženja strip autora i obožavalaca stripa „Deveta dimenzija“, Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske, izdavačke kuće „Besjeda“, Banja Luka koledža, UG „Svetionik“, Srpskog prosvjetnog i kulturnog društva „Prosvjeta“ iz Gacka, Matične biblioteke Istočno Sarajevo, Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva Istočno Novo Sarajevo i Specijalne biblioteke za slijepa i slabovida lica Republike Srpske.

Mihajlo Orlović predstavio knjigu „Košulja od unutrašnjeg platna“

U 11.00 časova na Štandu Republike Srpske Udruženje književnika Republike Srpske predstavilo je knjigu „Košulja od unutrašnjeg platna“ autora Mihajla Orlovića. O knjizi su govorili Jovan Šekerović i autor.

Šekerović je istakao da je riječ o djelu koje se čita u jednom dahu, naglašavajući prepoznatljivost Orlovićevog književnog izraza. Podsjetio je da je Orlović poznat i kao medijska ličnost, ali i kao plodan pisac koji je do sada objavio 36 knjiga.

Govoreći o njegovom stvaralaštvu, Šekerović je naglasio da Orlović na osoben način spaja savremeni književni izraz sa tradicionalnim elementima lirike, stvarajući djela koja su pristupačna čitaocima, a istovremeno bogata porukama.

Posebno je izdvojio autorovu sposobnost da sa malo riječi kaže mnogo, kao i sažetost, jednostavnost i poučnost njegovih djela, koja se, kako je ocijenio, čitaju lako i sa zadovoljstvom.

„Deveta dimenzija“ predstavila časopis „Parabelum“ i nova stripska izdanja

U 11.30 časova Udruženje strip autora i obožavalaca stripa Republike Srpske „Deveta dimenzija“ predstavilo je časopis „Parabelum“, o kojem je govorio predsjednik Udruženja Zoran Pejić.

Pejić je pohvalio organizaciju nastupa Republike Srpske na Beogradskom sajmu knjiga, ističući da je to značajna prilika za predstavljanje domaćeg stripskog stvaralaštva i novih izdanja. Naglasio je da Udruženje redovno učestvuje na Sajmu, a da je ova godina posebno značajna jer obilježavaju 20 godina od prve izložbe stripa Srpske, 15 godina rada Udruženja, 15 godina od izlaska prvog broja časopisa „Parabelum“ i deset godina od pokretanja časopisa za djecu „Kunova“.

Udruženje trenutno ima više od 80 naslova, a do kraja godine planirano je objavljivanje još nekoliko novih izdanja.

Govoreći o novom broju „Parabeluma“, Pejić je istakao da donosi raznovrsne tekstove i stripove, dok je naslovnu stranu uradio Borislav Maljenović iz Doboja, profesor engleskog jezika i član Udruženja. Maljenović je ilustrovao i njihovo izdanje „Mali princ“, a preveo je i stripovjetke Petra Kočića na engleski jezik.

Pejić je najavio i deveti Međunarodni salon stripa, koji će biti održan od 6. do 8. novembra u Kamenoj kući na tvrđavi Kastel u Banjoj Luci. Na Salonu će učestvovati autori iz zemalja regiona, dva gosta iz Italije, dva strip-crtača iz Holandije, jedan iz Španije, kao i Aleksa Gajić iz Srbije i strip-crtači iz Republike Srpske.

ANURS predstavio sedmi tom Enciklopedije Republike Srpske i nova naučna izdanja

U 12.00 časova u sali „Borislav Pekić“ Akademija nauka i umjetnosti Republike Srpske predstavila je više svojih izdanja, među kojima je Sedmi tom Enciklopedije Republike Srpske, koji je ocijenjen kao svojevrsni grunt Srpske, jer obuhvata sva njena naseljena i nenaseljena mjesta.

O izdanjima su govorili akademici Duško Vulić, Dragoljub Mirjanić i Sreto Tanasić, kao i Slobodan Nagradić.

Predsjednik ANURS-a Dragoljub Mirjanić izjavio je Srni da je Sedmi tom Enciklopedije Republike Srpske najobimniji do sada objavljeni tom. Ima 1.092 stranice, 834 slike i 12 karata, a obuhvata slova N, NJ, O i P.

U njemu su predstavljeni prirodni resursi, istorijsko i kulturno nasljeđe Republike Srpske, značajne istorijske ličnosti, kao i naselja, institucije, kretanje stanovništva, zdravstvene i školske ustanove i privredni objekti. Za sva mjesta obuhvaćena ovim slovima, dva grada i osam opština, urađene su i karte.

Mirjanić je najavio da će Osmi tom, na kojem se intenzivno radi, obuhvatiti slova R, S i T, a očekuje se da bude završen naredne godine. Izrazio je nadu da će za dvije godine biti završen i Deveti, posljednji tom, čime bi bio okončan projekat na kojem ANURS radi od 2007. godine.

Počela digitalizacija Enciklopedije Republike Srpske u SANU

Mirjanić je saopštio i da je danas Centru za digitalizaciju Srpske akademije nauka i umetnosti u Beogradu predao sedam do sada objavljenih tomova Enciklopedije Republike Srpske, čime je započet proces digitalizacije ovog značajnog projekta.

Digitalizacija se sprovodi u okviru bilateralne saradnje SANU i ANURS-a na digitalizaciji arhivske građe Republike Srpske. Prema Mirjanićevim riječima, svih sedam tomova biće digitalizovano u kratkom roku, zahvaljujući tehničkim mogućnostima Centra.

On je najavio da će se za mjesec dana u ANURS-u sastati sa akademikom SANU Aleksandrom Kostićem, rukovodiocem projekta u ime SANU, kako bi razgovarali o mogućnosti uspostavljanja manjeg centra za digitalizaciju arhivske građe u Republici Srpskoj.

Mirjanić je objasnio da će digitalizacija omogućiti dostupnost Enciklopedije na internetskim mrežama i platformama, čime će podaci o Republici Srpskoj, njenom kulturnom nasljeđu, institucijama i značajnim ličnostima biti dostupni i zainteresovanim čitaocima na drugim kontinentima.

Predstavljena djela filozofa Alekse Buhe

U okviru predstavljanja izdanja ANURS-a predstavljene su i dvije knjige filozofa Alekse Buhe: „Ideje versus istorija“ i „Ka temeljnim izvjesnostima – ogledi o Dekartu, Kantu i Hegelu“.

O knjigama su govorili Sreto Tanasić i Slobodan Nagradić, koji su istakli da je Buha jedan od rijetkih filozofa današnjice i izuzetan poznavalac njemačkog klasičnog idealizma. Najavljeno je i da će biti prvi filozof iz Republike Srpske čiji će izabrani spisi biti objavljeni u posebnom izdanju.

Tanasić je podsjetio da je Buha studirao germanistiku i filozofiju u Sarajevu i Berlinu, te da se u svojim knjigama bavi odnosom ideja i istorije.

Nagradić je istakao da je Buha prvi Srbin iz BiH koji je pisao o filozofu Reneu Dekartu, naglašavajući da se njegovo stvaralaštvo bavi i pitanjem zašto se pojedine ideje, poput ideje socijalne pravde, ne ostvaruju u istoriji.

Predstavljene knjige o radonu, savremenim materijalima i akademicima ANURS-a

Na promociji su predstavljene i knjiga „Istraživanje radona u Republici Srpskoj“, autora Zorana Ćurguza i Dragoljuba Mirjanića, zbornik „Savremeni materijali“, autora Dragoljuba Mirjanića i Esada Jakupovića, kao i dvije spomenice posvećene preminulim akademicima ANURS-a, medicinskim naučnicima Draganu Danelišenu i Drenki Šećerov Zečević.

Govoreći o istraživanju radona, Mirjanić je objasnio da se knjiga bavi uticajem ovog gasa, koji je, uz duvanski dim, jedan od uzroka raka pluća. Naveo je da su najveće koncentracije radona zabilježene u okolini Trebinja, kao i u okolini Nikšića u Crnoj Gori.

Istraživanje je trajalo sedam godina i imalo podršku Vlade Republike Srpske, a Mirjanić je napomenuo da BiH nije sprovela istraživanje ovakvog obima i značaja.

„Besjeda“ i Banja Luka koledž predstavili ovogodišnju izdavačku produkciju

U 13.00 časova izdavačka kuća „Besjeda“ iz Banje Luke i Banja Luka koledž (BLC) predstavili su ovogodišnju izdavačku produkciju.

Publici su predstavljeni zbornici radova „Mediji i ekonomija“ i „Računovodstvo i revizija u teoriji i praksi“, stručna knjiga „Digitalni marketing“, koautora Mirjane Milovanović i Nenada Perića, djelo „Tragovi postojanja – tetralogija“ Nikole Kopca, kao i knjiga „Sjajni put: za narod i naprijed“ autora Jang Boa.

O izdanjima su govorili prof. dr Nenad Novaković, prof. dr Nenad Perić, Zoran Milosavljević, Janko Velimirović, Željko Mandić i Mile Bjelivuk.

Glavni i odgovorni urednik „Besjede“ i predsjednik Udruženja izdavača Republike Srpske Nenad Novaković istakao je da je ponosan što Beogradski sajam knjiga traje uprkos poteškoćama i što Štand Vlade Republike Srpske, odnosno Predstavništva Republike Srpske u Srbiji, zajedno sa Udruženjem izdavača, nastavlja svoju misiju u oblasti knjige i izdavaštva.

„Nama je knjiga u prvom planu, a sve drugo dolazi u treći ili peti plan“, poručio je Novaković.

Govoreći o izdanjima Banja Luka koledža, posebno je izdvojio zbornike sa dvije velike međunarodne naučne konferencije, kao i naslove iz oblasti novih naučnih metodologija i digitalnog marketinga. U književnom dijelu programa posebno je ukazao na značaj romana „Tragovi postojanja – tetralogija“ Nikole Kopca.

Novaković je naglasio da je jedan od ciljeva izdavačke djelatnosti „Besjede“ očuvanje zapostavljene baštine i afirmacija pisaca sa margine, koji nisu dobili odgovarajuću pažnju javnosti. Ovogodišnju produkciju ocijenio je kao ozbiljan izdavački rezultat iz Republike Srpske.

„Besjeda“ i „Svetionik“ predstavili zbornik o podgrmečkim piscima i dvije zbirke poezije

U 14.00 časova u sali „Ivo Andrić“ izdavačka kuća „Besjeda“ iz Banje Luke i Udruženje građana „Svetionik“ predstavili su tri izdanja dva autora: zbornik „Podgrmečki pisci sa Ćopićem u srcu“ Jovana Joje Šekerovića i zbirke poezije „Točak teče u Crno more“ i „Biti ili ne biti pjesnik“ Slavka Slaviše Tanasića.

O izdanjima su govorili Slavko Slaviša Tanasić, Jovan Šekerović, Milanko Kovačević, Nenad Novaković i Mihajlo Orlović.

Tanasić je podsjetio da je ovo peta promocija zbornika „Podgrmečki pisci sa Ćopićem u srcu“, koji su u tiražu od 1.000 primjeraka objavili „Besjeda“ i „Svetionik“. Zahvalio je institucijama Republike Srpske i Srbije, kao i svima koji su putem sponzorstava i sufinansiranja pomogli realizaciju projekta.

U zborniku je predstavljeno 80 autora sa područja podgrmečkog kraja, koji obuhvata približno pet opština. Pored izvoda iz njihovih djela, knjiga sadrži biografije, bibliografije i fotografije, čime je sačuvan značajan dio književnog stvaralaštva ovog područja.

Tanasić je izrazio nadu da će zbornik stići do brojnih ustanova kulture i biblioteka osnovnih škola u Banjoj Luci i Republici Srpskoj. Kao primjer naveo je raniji projekat „Zmijanjski pisci – Ćopićevi sljedbenici“, čije je izdanje dostavljeno Kongresnoj biblioteci u Vašingtonu, Gradskoj biblioteci u Beču, Centralnoj biblioteci u Moskvi, akademijama nauka u Srbiji i Republici Srpskoj i drugim ustanovama.

Govoreći o dvije predstavljene zbirke Slavka Slaviše Tanasića, koji je do sada objavio četiri izdanja, istakao je da je promocija prilika da se sajamska publika bliže upozna sa njegovim književnim stvaralaštvom.

Na kraju je zahvalio Predstavništvu Republike Srpske u Srbiji i svima koji su učestvovali u realizaciji ovih izdanja, izrazivši nadu da će dugogodišnja saradnja biti nastavljena.

„Prosvjeta“ iz Gacka predstavila „Novu zoru“, poeziju Jovana Delića i zbornik o znamenitim Hercegovcima

U 15.00 časova Srpsko prosvjetno i kulturno društvo „Prosvjeta“ iz Gacka predstavilo je na Međunarodnom beogradskom sajmu knjiga časopis „Nova zora“, zbirku poezije „Trag, slovo i riječ“ Jovana L. Delića i zbornik radova sa 27. naučnog skupa istoričara u Gacku „Znameniti Hercegovci kroz istoriju“.

Na promociji na Štandu Republike Srpske o izdanjima je govorio profesor Miloš Kovačević, dok je pjesnik Jovan Delić čitao stihove iz svoje zbirke.

Predstavljajući dvobroj časopisa „Nova zora“, čiji je saizdavač „Prosvjeta“ iz Bileće, Kovačević je naveo da je objavljen povodom 130 godina od pokretanja časopisa „Zora“, koji je 1896. godine počeo da izlazi u Mostaru.

Podsjetio je da je na naslovnoj strani mostarske „Zore“ objavljena pjesma Alekse Šantića „Ostajte ovdje“, u originalu naslovljena „Ostajte ovđe“, kako se govorilo u Hercegovini. Tim povodom postavio je pitanje ima li iko pravo da ispravlja pjesmu.

Kovačević je ukazao i na tekstove o piscu Radoslavu Bratiću, uključujući njegov posljednji razgovor, kao i priloge o drugim znamenitim Srbima, među kojima je Svetozar Miletić. Osvrnuo se na Miletićeve stavove o jezičkim i političkim odnosima sa Hrvatima, a posebno je izdvojio njegovo upozorenje o mogućim posljedicama takvih saveza. Dvobroj sadrži i priloge iz poezije, proze, satire i humora, kao i tekst o savremenim političkim i jezičkim pitanjima u Crnoj Gori.

Govoreći o zbirci „Trag, slovo i riječ“, Kovačević je istakao da je podijeljena na poglavlja posvećena tragovima rata, ljubavi, bespuću, zavičaju i reminiscencijama. Posebno se osvrnuo na pjesme o zavičaju i seobama u Hercegovini, naglašavajući da su u Delićevoj poeziji seobe predstavljene i kao unutrašnje iskustvo, dok su simboli zavičaja snažno prisutni u pjesnikovom stvaralaštvu.

Matična biblioteka Istočno Sarajevo predstavila sedam novih izdanja

U 15.30 časova Matična biblioteka Istočno Sarajevo predstavila je sedam novih izdanja, potvrđujući svoju posvećenost očuvanju i promociji književnog i kulturnog stvaralaštva.

Direktorica Biblioteke Nataša Trifković istakla je da su očekivanja od ovogodišnjeg Sajma velika, prije svega zbog susreta sa čitaocima, piscima i kolegama izdavačima. Naglasila je da sedam novih naslova predstavlja značajan izdavački rezultat i potvrdu kontinuiranog rada ustanove.

Prema njenim riječima, Biblioteka, pored svoje osnovne djelatnosti, sve više postaje aktivan izdavač i oslonac autorima, čitaocima i istraživačima.

Predstavljene su knjige „I to smo preživjeli, u inat“ Zorana Stanojevića, „Bibliografija Dare Sekulić“ autorke mr Ivane Kuljanin, „Lutke se ne čuvaju u izlogu“ prof. dr Saše Kneževića i „Deveto koljeno“ mr Marijane Petronić.

Publici su predstavljena i izdanja „Moja majka Si Đinhua“ autora Ma Đinlijena, „Tango: jezik i koncept plesa“ Ranka Tanga i „Vremeplov Srednje škole Sokolac: 1961–2026“ autorke Suzane Pržulj.

O knjigama i njihovom značaju govorili su prof. dr Željka Pandžić, prof. dr Radoslavka Sudarušić, profesor Dejan Borovčanin, Zoran Stanojević, mr Ivana Kuljanin, prof. dr Saša Knežević, mr Marijana Petronić i Ranko Tango.

Predstavljeni nagrađeni romani sa konkursa „Zlatna sova“

U 16.30 časova Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Istočno Novo Sarajevo predstavio je četiri izdanja, među kojima su i tri nagrađena romana sa književnog konkursa „Zlatna sova“.

Publici su predstavljeni romani „Gospođa Mara“ Jelene Vukotić iz Valjeva, „Očišćenje od grijeha“ Nebojše Popadića i „Život u slikama“ Mihajla Orlovića.

Govoreći o romanu „Gospođa Mara“, koji je osvojio prvu nagradu, profesor Predrag Petrović objasnio je da prati sudbinu Mare Branković, kćerke cara Lazara i supruge Vuka Brankovića, koja nakon Kosovske bitke ostaje izopštena iz matične porodice.

Autorka Jelena Vukotić rekla je da je tragajući za inspirativnom istorijskom ličnošću pronašla Maru Branković, sa kojom se, kako je opisala, družila dvije godine, te da su zajedno osvojile nagradu.

Drugonagrađeni roman „Očišćenje od grijeha“ govori o teškim iskušenjima ljudi u vrijeme epidemije kuge koja se u 14. vijeku iz Italije, preko Dubrovnika, proširila na hercegovačka sela. Djelo spaja kriminalistički zaplet sa pričom o žrtvovanju pojedinca za kolektiv.

Nebojša Popadić istakao je da ga raduju pozitivne reakcije čitalaca, naglasivši da je u romanu, kao sin istoričara i medicinar, spojio dvije svoje ljubavi.

O romanu „Život u slikama“, koji je osvojio treće mjesto, govorila je članica žirija Sanja Savić Milosavljević. Ona je naglasila da se rukopis izdvaja po osobenom umjetničkom svijetu, koji je u njoj prizvao prizore naivnog slikarstva zapadne Bosne, gdje je smještena radnja romana.

Mihajlo Orlović je istakao da je junak njegovog romana živ čovjek i da ga je, kako bi uopšte započeo pisanje, morao odvesti u njegov zavičaj.

Zavod je predstavio i knjigu „Kameni grad prevarenih pobjednika. Mit o Hercegovini i mit o Sarajevu u poetici Dragana Tepavčevića“, autorke Željke Pandžić, profesora i književnog kritičara. U knjizi se prozni opus ovog savremenog pisca, koji živi u Australiji, analizira kroz prizmu srpskih književnih klasika Miloša Crnjanskog, a posebno Ive Andrića.

Specijalna biblioteka za slijepa i slabovida lica predstavila katalog o prvih dvadeset godina rada

U 17.30 časova Specijalna biblioteka za slijepa i slabovida lica Republike Srpske predstavila je izdanje „Prvih dvadeset godina biblioteke“, autora Drane Božić i Jovice Radanovića. O izdanju je govorila direktorica Biblioteke Mirela Šarić.

Ona je istakla da katalog predstavlja svjedočanstvo o razvoju ustanove, njenom radu i ljudima koji su doprinijeli njenom postojanju.

Naglasila je da sadržaj publikacije pokazuje kako Biblioteka, pored osnovne djelatnosti i posebnih fondova, ima značajnu ulogu u kulturnom životu, izdavaštvu i povezivanju ljudi kroz različite programe i saradnju.

„Naša biblioteka je mnogo više od mjesta, od zbirke sa posebnim fondovima. Ona je i izdavač i mjesto kulturnih programa, susreta, stvaralaštva i saradnje“, istakla je Šarićeva.

Tradicionalno pjesničko veče okupilo više od 30 pjesnika

Četvrti dan predstavljanja Republike Srpske na Sajmu knjiga završen je tradicionalnom pjesničkom večeri na Štandu Republike Srpske, na kojem je svoje stihove govorilo više od 30 pjesnika iz Srbije, Republike Srpske, Crne Gore i rasijanja.

Pjesničko veče otvorio je ministar za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske Draga Mastilović, koji je istakao da mu je čast i zadovoljstvo što učestvuje u ovom druženju i da su svi ponosni na način na koji se Republika Srpska predstavila na ovogodišnjem Sajmu.

Mastilović je naglasio da ga, ne samo kao ministra već i kao čovjeka koji se bavi naukom, raduje sve intenzivnije izdavaštvo. Zahvalio je Predstavništvu Republike Srpske u Srbiji i šefu Predstavništva Mlađenu Cicoviću za uspješnu organizaciju nastupa.

Izrazio je očekivanje da će Republika Srpska i narednih godina nastaviti sa ovakvim reprezentativnim predstavljanjima, uz učešće još većeg broja izdavača, te poželio uspjeh svim izdavačima sa Štanda Republike Srpske i pjesnicima koji su učestvovali u programu.

Nakon otvaranja pjesničke večeri, ministar Mastilović posjetio je štandove Univerziteta u Istočnom Sarajevu, Udruženja izdavača Republike Srpske, Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva a.d. Istočno Sarajevo i Andrićevog instituta.

Pjesnik Radomir Andrić, koji je prvi pročitao svoje stihove, izrazio je zadovoljstvo što su se pjesnici ponovo okupili na mjestu koje im je dobro poznato.

„Toliko godina ovde čuju se lepi poznati glasovi. Čuju se i novi glasovi u čast ove velike svetkovine, svetkovine knjige“, rekao je Andrić.

Tradicionalno književno veče na Štandu Republike Srpske održava se svakog sajamskog četvrtka već godinama, a posebno ga obilježava činjenica da pjesnici dolaze i učestvuju u njemu, čuvajući kontinuitet književnog okupljanja i zajedničkog slavljenja pisane riječi.

Četvrti dan predstavljanja Republike Srpske na Beogradskom sajmu knjiga završen je u znaku pisane riječi i susreta književnih stvaralaca, a program se nastavlja i sutra, posljednjeg dana nastupa, kada su planirane preostale promocije i dodjela „Povelja uspjeha“.