Posljednji dan 16. reprezentativnog nastupa Republike Srpske na Međunarodnom sajmu knjiga u Beogradu, u petak, 30. oktobra, obilježilo je svečano uručenje „Povelje uspjeha“, tradicionalnog priznanja koje se dodjeljuje izdavaču najtraženije knjige na štandu Republike Srpske.

Ovogodišnji dobitnik priznanja je Šumarski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, za monografiju „Pančićeva omorika“ autora Milana Mataruge.

Profesorka Šumarskog fakulteta Univerziteta u Beogradu Marina Nonić, koja je u ime izdavača primila priznanje, rekla je da je to velika čast, posebno imajući u vidu da je Mataruga postdiplomske studije završio u Beogradu, gdje je započeo i svoj naučni rad.

„Sa profesorom Matarugom imamo izuzetnu saradnju upravo na konzervaciji šumskih genetičkih resursa, a Pančićeva omorika je jedna od najznačajnijih vrsta, koja je reliktna, preživjela brojne izazove, a danas je ugrožena i na svima nama je zadatak da je sačuvamo“, istakla je Nonićeva.

Ona je naglasila da je monografija izuzetno značajno djelo koje, osim naučnog karaktera, ima i sadržaj veoma interesantan široj javnosti, koja iz njega može saznati više o Pančićevoj omorici – „dami među četinarima“.

Nonićeva je dodala da je izradi monografije prethodio zahtjevan proces koji je podrazumijevao terenska istraživanja i iscrpan naučni rad, nakon čega je uslijedilo pisanje.

Šef Predstavništva Republike Srpske u Srbiji Mlađen Cicović, koji je kao organizator nastupa Republike Srpske na ovom sajmu uručio priznanje, rekao je da je iza Republike Srpske još jedno uspješno predstavljanje.

Cicović je čestitao Šumarskom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci kao izdavaču i autoru, kao i Šumarskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, ističući da oni na najbolji način pokazuju kako Srbija i Republika Srpska treba da sarađuju.

„Staništa Pančićeve omorike su i u Srbiji i u Republici Srpskoj, a ova monografija nam šalje poruku da se i priroda potrudila da dokaže da smo jedan narod, da je granica koja postoji trenutna, administrativna. Mi to moramo poštovati, ali se i identitetski truditi da radimo, da pokažemo i da svaki naš sunarodnik zna da smo jedan narod i da nas ta teritorijalna odrednica ne određuje. Svi smo Srbi gdje god u svijetu živjeli“, naglasio je Cicović.

Od stotinu knjiga koje su od početka Sajma predstavljene na štandu Republike Srpske, posjetioci su posebno interesovanje pokazali za knjigu „Sreten Stojanović 1898–1960. Miris zavičaja“, autorke Vere B. Grujić. Izdavači ove publikacije su Grad Prijedor i Javna ustanova Narodna biblioteka „Ćirilo i Metodije“ Prijedor, a saizdavač je Srpska akademija nauka i umetnosti.

Izuzetno tražena bila je i fotomonografija Spomen-područja „Donja Gradina“, čiji su autori Tanja Tuleković, Dejan Motl i Mirko Dimić, a izdavač Javna ustanova Spomen-područje „Donja Gradina“.

Među pet najtraženijih knjiga našli su se i naslovi „Jonijeva posljednja bitka: operacija spasavanja u Entebeu 1976“, autora Ida Netanjahua, u izdanju Centra za društveno-politička istraživanja Republike Srpske i „Službenog glasnika Republike Srpske“, kao i „Dokumenti o genocidu nad Srbima u BiH u Drugom svjetskom ratu“, prvi tom, autora Drage Mastilovića, u izdanju Instituta istorijskih nauka Univerziteta u Istočnom Sarajevu.

Nakon uručenja Povelje uslijedio je završni program ovogodišnjeg nastupa Republike Srpske, održan na štandu Predstavništva i u sali „Borislav Pekić“. Svoja izdanja predstavile su izdavačke kuće „Art print“ i „Besjeda“ iz Banje Luke, kao i izdavačka kuća „ASoglas“ iz Zvornika, a predstavljena je i izdavačka djelatnost Udruženja za očuvanje baštine „Dijak“ iz Priboja Majevičkog. U programu je učestvovao i Republički zavod za statistiku Republike Srpske, predstavivši svoja izdanja.

„Art print“ predstavio zbirku pjesama Radmila V. Radovanovića

U 12.30 časova izdavačka kuća „Art print“ iz Banje Luke predstavila je knjigu „Homer Mrkog Grada“, autora Radmila V. Radovanovića, koja je njegova 29. knjiga po redu.

Tokom promocije Radovanović je prisutnima čitao stihove iz svoje nove zbirke.

Riječ je o autobiografskoj zbirci koja donosi 43 pjesme nastale nakon teškog životnog iskustva autora, kada je privremeno izgubio vid, prošao kroz brojne operacije i kasnije ponovo progledao.

Govoreći o nastanku knjige, Radovanović je istakao da su lična iskustva i životne okolnosti bili neposredna inspiracija za stihove.

„Homer sam ja, a Mrki Grad je Mrkonjić Grad. Knjiga ne bi ni nastala da nisam doživio sve ono o čemu pišem. Poslije mog oporavka, poslije silnih operacija, ja sam progledao. Homer je progledao, za razliku od Homera iz Grčke“, rekao je Radovanović.

Radovi Radmila V. Radovanovića objavljivani su u brojnim poznatim književnim časopisima, a njegove dvije pjesme našle su se i u posljednjem broju „Književnih novina“.

Republički zavod za statistiku Republike Srpske predstavio svoja izdanja

U 13.00 časova Republički zavod za statistiku Republike Srpske predstavio je svoja aktuelna izdanja – „Statistički godišnjak Republike Srpske“, „Gradovi i opštine Republike Srpske“, „Ovo je Republika Srpska“ i „Žene i muškarci u Republici Srpskoj“.

O prve dvije publikacije govorio je direktor Zavoda Darko Milunović, dok je ostala izdanja predstavio njihov urednik Velimir Savić.

Najveću pažnju privukao je „Statistički godišnjak Republike Srpske“, koji na gotovo 600 stranica i u tridesetak poglavlja donosi pregled pokazatelja iz različitih oblasti, uključujući ekonomiju, demografiju, socijalnu sferu i privredu.

Milunović je istakao značaj ovog izdanja kao sveobuhvatnog izvora informacija o različitim aspektima života u Republici Srpskoj, posebno o turizmu, te razvoju gradova i opština.

„Za nas je velika čast što smo danas ovdje i što imamo priliku da sa velikom pažnjom pratimo i sve druge sadržaje i aktivnosti koje se odnose na Republiku Srpsku“, naglasio je Milunović.

„Besjeda“ predstavila nove knjige Miladina Berića

U 14.00 časova Izdavačka kuća „Besjeda“ iz Banje Luke predstavila je dvije knjige autora Miladina Berića – „Od obdaništa do psihijatrije“ i „Peti sloj“. O knjigama su govorili Aleksandar Čotrić, Miodrag Mića Jakšić i autor.

Tom prilikom Miodrag Mića Jakšić, u ime Matice iseljenika i Srba u regionu, uručio je Miladinu Beriću nagradu „Dragiša Kašiković“ za aforizme i satiru.

Berić, koji je i predsjednik banjalučke podružnice Udruženja književnika Republike Srpske, istakao je da se autori iz Republike Srpske sa posebnim zadovoljstvom predstavljaju beogradskoj publici, te da nastoje da nova izdanja objave uoči Sajma knjiga, kada je prilika za susret sa čitaocima i promociju stvaralaštva posebno značajna.

Govoreći o predstavljenim knjigama, Berić je pojasnio da „Peti sloj“, koji je objavljen neposredno pred Sajam, donosi satirične i humoristične priče, dok je „Od obdaništa do psihijatrije“ zbirka aforizama. Posebno je naglasio značaj predstavljanja na štandu Republike Srpske, ističući da je to prilika da se na najbolji način prikažu kulturni identitet i stvaralaštvo ovog prostora.

Berić je podsjetio i na kontinuirano učešće Udruženja književnika Republike Srpske na Sajmu knjiga, gdje se svake godine predstavljaju brojna izdanja njegovih članova, bez obzira na to u kojoj su izdavačkoj kući objavljena.

„ASoglas“ iz Zvornika predstavio pet novih izdanja

U 14.30 časova izdavačka kuća „ASoglas“ iz Zvornika predstavila je pet svojih novih izdanja: „Svetlost iz pukotine“ autora Gorana Pavlovića, „Ajkula i mlečni zubi“ autorke Božane Đurđić, „Zver sam bio, Jagnje me dotaklo“ autora Nemanje Jovanovića, „Uzmi, tebi će više trebati“ autorke Zorice Blumkvist i „Priče sa sjeveroistoka“ autorke Paole Lazarević.

O knjigama su govorili Nevena Milosavljević i Dejan Spasojević, glavni urednik izdavačke kuće „ASoglas“, kao i autori predstavljenih djela Goran Pavlović, Nemanja Jovanović, Zorica Blumkvist i Paola Lazarević.

Spasojević je istakao da je izdavačka kuća „ASoglas“ do sada objavila više od stotinu naslova, a da je pet novih izdanja predstavila na ovogodišnjem Sajmu knjiga. Naglasio je da učešće na ovoj manifestaciji predstavlja značajnu priliku za promociju pisane riječi, afirmaciju domaćih autora i približavanje izdavačke produkcije široj čitalačkoj publici.

Govoreći o radu izdavačke kuće, Spasojević je ocijenio da autori objavljuju sve kvalitetnija djela, izdvojivši „Drinske književne susrete“ i manifestaciju „Dani stvaralaštva za djecu“, koje „ASoglas“ tradicionalno organizuje. U okviru ovih manifestacija stručni žiri bira najuspješnije radove pristigle na konkurs, koji potom dobijaju priliku da budu objavljeni.

„Dijak“ predstavio bogatu izdavačku produkciju

U 16.00 časova u sali „Borislav Pekić“ predstavljena je izdavačka produkcija Udruženja za očuvanje baštine „Dijak“ iz Priboja Majevičkog.

Publika je imala priliku da se upozna sa knjigama „Široka boja krovova i kiše“ Dejana Babića, „Preklad“ Dragana Veličkovića, Dragana Markovića i Radeta Tanasijevića, „Kuronja i druge tragične komendije“ Nenada Tadića, „Iseckana proza“ Jana Satunovskog, „Šaptačeva školjka“ Radeta Tanasijevića, „Šav“ Saše Nišavića i „Taman posla“ Dragana Markovića. Predstavljene su i najnovije sveske časopisa „Bokatin dijak“ – 27/2025, 28A/2026 i 28B/2026.

O književnim ostvarenjima i značaju objavljenih izdanja govorili su Jelena Lučić, Nenad Tadić, Dragan Veličković i Rade Tanasijević, dok je razgovor vodio Slobodan Jović, urednik edicije „Dijak“.

Jović je istakao da je Udruženje u periodu između dva sajma objavilo ukupno deset izdanja, među kojima su i dramski tekstovi i prevedena djela. Prema njegovim riječima, riječ je o značajnom izdavačkom poduhvatu koji doprinosi kulturnom životu Lopara, Priboja i Majevice.

Ovom promocijom ujedno je završen ovogodišnji reprezentativni nastup Republike Srpske na 69. Međunarodnom sajmu knjiga u Beogradu.

Pod sloganom „Postojati. Nositi identitet“, Republika Srpska je i ove godine predstavila dio svoje bogate izdavačke produkcije i književnog stvaralaštva. Na reprezentativnom štandu okupljeni su brojni izdavači i autori, koji su kroz svoja djela predstavili raznovrsnost književnog, naučnog i kulturnog stvaralaštva.

Tokom pet sajamskih dana održan je niz promocija novih izdanja, književnih susreta i drugih kulturnih događaja, među kojima su bili književno veče pisaca iz Srbije, Republike Srpske, Crne Gore i rasijanja, kao i svečano uručenje „Povelje uspjeha“. Program je bio prilika za susret autora, izdavača i čitalaca, te predstavljanje knjiga objavljenih između dva sajma.

Predstavljena izdanja obuhvatila su savremenu književnost, naučne i stručne radove, monografije, istorijska svjedočanstva, zbornike i časopise, svjedočeći o bogatstvu kulturnog i duhovnog nasljeđa. Ovogodišnji nastup još jednom je ukazao na značaj knjige i jezika u očuvanju nacionalnog identiteta, njegovanju zavičajne baštine i povezivanju kulturnog prostora.